1. Kayıt Dışı Faaliyette Bulunanlara Artırımlı Vergi Ziyaı Cezası

VUK’nun 344. Maddesine eklenen fıkra ile, mükellefiyet tesis ettirmesi gerektiği halde vergi dairesinin bilgisi dışında ticari, zirai veya mesleki faaliyette bulunarak vergi ziyaına sebebiyet verilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli artırımlı kesilecektir. Aynı vergi türü ve dönemine ilişkin daha sonra yapılacak tarhiyatlar nedeniyle kesilecek vergi ziyaı cezalarına da aynı artırım uygulanacaktır. Örneğin, ticari kazancı dolayısıyla mükellefiyet tesis ettirmesi gerekirken kayıt dışı çalışan bir kişinin, mükellefiyet tesis ettirmediği dönemlere ilişkin gelir vergisi, katma değer vergisi, stopaj gibi vergiler nedeniyle kesilmesi gereken vergi ziyaı cezaları %50 artırımlı olarak uygulanabilecektir. Bu düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

2. Genel Usulsüzlük Cezalarının Artırılması

VUK’nun 352. Maddesi, aynı Kanunun usule ilişkin düzenlemelerine uymayanlara kesilecek cezalara ilişkindir. Cezayı gerektiren bu fiiller ağırlığına göre birinci ve ikinci derece usulsüzlükler olarak tanımlanmış ve bunlara kesilecek cezalar da muhatabına göre belirlenmiştir. Bu cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. 2024 yılına ilişkin cezalar 556 sayılı VUK Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

7524 sayılı Kanunla, VUK’na eklenen 1 sayılı Cetvelle bu cezalarda önemli artış yapılmıştır. Aşağıdaki tabloda 556 sayılı VUK Genel Tebliği ile 2024 yılı için belirlenen en son tutarlar ile yayımı tarihi olan 2/8/2024 (dahil) tarihinde yürürlüğe giren yeni tutarlar karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Bu cezaların fiilin tespit edildiği tarihe göre değil, fiilin işlendiği tarihe göre uygulanması gerekir. Örneğin, 2/8/2024 tarihinden önce verilmesi gereken bir vergi beyannamesinin süresinde verilmediği 2/8/2024 tarihinden sonra tespit edilirse, eski 1. derece usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.

3. Özel Usulsüzlük Cezalarının Artırılması ve Yeni Esaslar

VUK’nun 353. Maddesi, belge düzenine uymamak başta olmak üzere maddede belirtilen diğer fiillere kesilecek usulsüzlük cezalarına ilişkindir. 7524 sayılı Kanunla bu maddenin uygulanmasına ve ceza tutarlarına yönelik önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu düzenlemeler Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır:

3.1. Belgelerin Verilmediğinin Tespiti Halinde Kesilecek Cezalar

Maddenin 1. Bendinde sayılan belgelerin (fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu) verilmediğinin ve alınmadığının tespiti halinde düzenlenecek en az ceza tutarı 1.000 TL iken (2024 için 3.400 TL), bir takvim yılı içinde ilk tespit için 10.000 TL olarak, sonraki tespitler için ise Kanuna eklenen aşağıdaki 2 sayılı Cetvelle yer alan tutarlarda yeniden belirlenmiştir. Ayrıca bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak tespit olunan özel usulsüzlükler için kesilecek cezanın toplamı 500.000 TL’dan (2024 yılı için 1.700.000 TL) 10 milyon TL’na çıkarılmıştır.

Aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespiti durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir, ancak bu tespit, ceza uygulamasında bir adet tespit olarak değerlendirilir. Belgeyi almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi durumunda, alıcı adına özel usulsüzlük cezası kesilmez. Belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına ceza üç kat olarak uygulanır. Bu belgeler yerine bu Kanun kapsamında olmayan belgelerin düzenlenmesi halinde, belgeyi düzenleyenler adına ceza iki kat olarak uygulanır.

3.2. Perakende Satış Fişi ve Benzeri Belgelerin Verilmediğinin Tespiti Halinde Kesilecek Cezalar

Maddenin 2. Bendinde sayılan belgelerin (perakende satış fişi, ÖKC fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi) verilmediğinin ve alınmadığının tespiti halinde düzenlenecek en az ceza tutarı 1.000 TL iken (2024 için 3.400 TL), bir takvim yılı içinde ilk tespit için 10.000 TL olarak, sonraki tespitler için Kanuna eklenen 2 sayılı Cetvelde yer alan tutarlarda yeniden belirlenmiştir. Her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek ceza tutarı tespit başına 50.000 TL’dan (2024 için 170.000 TL) 1.000.000 TL’na, yıllık ceza sınırı ise 500.000 TL’dan (2024 yılı için 1.700.000 TL) 10 milyon TL’na çıkarılmıştır.

Aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespiti durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir, ancak bu tespit, ceza uygulamasında bir adet tespit olarak değerlendirilir. Bu bent kapsamındaki belgelerin düzenlenmediğinin belge muhteviyatı işlemin muhatapları tarafından idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde bildirilmesi durumunda, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına ceza üç kat olarak uygulanır.

3.3. Elektronik Belgelerin Düzenlenmemesi Halinde Kesilecek Cezalar

Maddenin 8. Bendine göre elektronik belge olarak düzenlenmesi gereken belgelerin kağıt ortamında düzenlenmesi halinde, her bir belge için 1.000 TL (2024 için 3.400 TL) olarak uygulanan ceza, her bir belge için 10.000 TL olarak yeniden belirlenmiştir. Ceza tutarı yıllık 1 milyon TL’dan (2024 için 3.400.000 TL) 20 milyon TL’na çıkarılmıştır. Bu bent kapsamında aynı neviden birden fazla belgenin düzenlenmediğinin tespiti durumunda her bir belge için ayrı ayrı ceza kesilir, ancak bu tespit, ceza uygulamasında bir adet tespit olarak değerlendirilir.

3.4. Elektronik Belgelerin Düzenlenmemesi Halinde Elektronik Ortamda Tespiti

Maddenin 9. Bendine göre, mükelleflerin, vergi kanunları ve diğer kanunlar kapsamında elektronik belge düzenleme zorunluluğu getirilmiş belgeleri elektronik ortamda düzenlememesi ve bu hususun Bakanlık tarafından elektronik ortamda tespit edilmesi halinde, bu tespitlerin her biri için 500.000 TL ceza kesilecektir. Aynı neviden belgeler için elektronik ortamda yapılan her tespit için ayrı ayrı ceza kesilir, ancak ceza uygulamasında bu tespitlerin her biri bir adet tespit olarak değerlendirilir. Bir takvim yılı içinde elektronik ortamda yapılan tespitlere ilişkin kesilecek toplam ceza 20 milyon TL’yi geçemez.

4. Uzlaşma ve Teminatla Tahliye

7524 sayılı Kanun ile, uzlaşma hükümlerine yönelik bazı değişiklikler yapılmıştır. VUK’nun 376. Maddesi ile uzlaşma hükümleri çerçevesinde vergi ziyaı cezaları ve usulsüzlük cezalarının indirilmesi mümkün hale getirilmiştir. Ayrıca, teminatla tahliye hükümlerine de yer verilmiştir.

4.1. Uzlaşma Başvurusu

VUK’nun 376. Maddesine eklenen fıkra ile mükelleflerin, uzlaşma başvurularını daha kolay ve hızlı bir şekilde yapabilmeleri amacıyla elektronik ortamda başvuru yapabilme imkanı getirilmiştir. Bu düzenleme ile mükelleflerin, vergi dairelerine gitmeden elektronik ortamda uzlaşma başvurusunda bulunmaları sağlanmıştır.

4.2. Teminatla Tahliye

VUK’nun 106. Maddesine eklenen fıkra ile mükelleflerin, vergi dairelerine olan borçlarına karşılık teminat göstermeleri halinde, tahsilat işlemlerinin teminatla tahliye edilmesi imkanı getirilmiştir. Bu düzenleme ile mükelleflerin, borçlarına karşılık teminat göstererek, tahsilat işlemlerinin durdurulması sağlanmıştır.

Bu değişiklikler, vergi mükelleflerinin cezalar ve uzlaşma süreçleri hakkında bilgi sahibi olmalarını ve bu süreçlerde daha etkin bir şekilde hareket etmelerini sağlayacaktır. Vergi mükelleflerinin bu değişikliklere uyum sağlamaları ve cezalarla karşı karşıya kalmamaları için vergi mevzuatına uygun hareket etmeleri önemlidir.

Ancak, 7524 sayılı Kanunun 1.1.2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe giren 24. Maddesi ile, Serbest Bölgeler Kanunu’nun ilgili düzenlemesinde yer alan “imal ettikleri ürünlerin” ibaresi “imal ettikleri ürünlerin yurt dışına” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu değişiklikle birlikte, 2025 ve sonraki hesap dönemlerinde serbest bölgelerde faaliyette bulunan imalatçıların, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarda istisna sınırlandırılmakta, yalnızca imal ettikleri malların yurt dışına gönderilen kısmından elde ettikleri kazançlar istisna kapsamında değerlendirilmektedir. Yurt içine gönderilen mallardan elde edilen kazançlar ise istisna dışında bırakılmaktadır. 2024 yılı kazançlarında ise bu sınırlama söz konusu değildir.

Bakanlığın, imalattan elde edilen kazançların yurt içi ve yurt dışı kısımlarının nasıl hesaplanacağına yönelik bir tebliğ düzenlemesi yapması beklenmektedir.

Ayrıca, 7524 sayılı Kanun’un 2025 ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanacak asgari kurumlar vergisinin hesabında, serbest bölgelerde faaliyette bulunan imalatçı firmaların yurt dışına satışlarından elde edip kurumlar vergisinden istisna tutulan kazançları dikkate alınmayacak, yani bu kazançlar asgari kurumlar vergisine tabi tutulmayacaktır.

6331 s. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNA GÖRE UYGULANACAK PARA CEZALARI

(01.01.2022 – 31.12.2022 Döneminde)

Kanun Mad.

Ceza Mad.

Cezayı Gerektiren Fiil

Ceza Miktarı (TL)

4/1-a

26/1-a

Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi çalışmalarının yapılmaması

6.966

4/1-b

26/1-a

İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izlenmemesi, denetlenmemesi ve uygunsuzlukların giderilmemesi

6.966

6/1

26/1-b

- Kanunda belirlenen nitelikte iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirilmemesi halinde görevlendirilmeyen her bir kişi için

17.439

- Aykırılığın devam ettiği her ay için

17.439

6/1

26/1-b

Kanunda belirlenen nitelikte diğer sağlık personeli görevlendirilmemesi halinde ve aykırılığın devam ettiği her ay için

8.714

6/1-b

26/1-b

Görevlendirilen kişi veya hizmet alınan kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçların karşılanmaması (her bir ihlal için ayrı ayrı)

5.224

6/1-c

26/1-b

İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonun sağlanmaması (her bir ihlal için ayrı ayrı)

5.224

6/1-ç

26/1-b

Görevlendirilen kişi veya hizmet alınan kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirlerin yerine getirilmemesi (yerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı)

3.479

6/1-d

26/1-b

Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirilen kişi veya hizmet alınan kurum ve kuruluşların, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların ve bunların işverenlerinin bilgilendirilmemesi (her bir ihlal için ayrı ayrı)

5.224

8/1

26/1-c

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkilerinin kısıtlanması (her bir ihlal için ayrı ayrı)

5.224

8/6

26/1-c

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda; işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurulmaması, 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresinin dikkate alınmaması (her bir ihlal için ayrı ayrı)

5.224

10/1

26/1-ç

- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmaması veya yaptırılmaması

10.458

- Aykırılığın devam ettiği her ay için

15.692

10/4

26/1-ç

İş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışanların çalışma ortamında maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmaması

5.224

11

26/1-d

Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardımla ilgili Kanunun hükümlerine aykırı hareket edilmesi (uyulmayan her bir yükümlülük için ayrı ayrı)

3.479

- Aykırılığın devam ettiği her ay için

3.479

12

26/1-d

Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda Kanunun tahliye hükümlerine aykırı hareket edilmesi (uyulmayan her bir yükümlülük için ayrı ayrı)

3.479

- Aykırılığın devam ettiği her ay için

3.479

14/1

26/1-e

İş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydının tutulmaması, gerekli incelemeleri yaparak bunlarla ilgili raporların düzenlenmemesi, işyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlarla ilgili raporların düzenlenmemesi (her bir yükümlülük için ayrı ayrı)

5.224

14/2

26/1-e

İş kazalarının kazadan sonraki üç iş günü içinde; meslek hastalıklarının, öğrenildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK’ya bildirilmemesi

6.966

14/4

26/1-e

Sağlık hizmeti sunucularının kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde SGK’ya bildirmemesi

6.966

15/1

26/1-f

Çalışanların sağlık gözetimine tabi tutulmalarının ve Kanunda belirtilen hallerde sağlık muayenelerinin yapılmasının sağlanmaması (sağlık gözetimine tabi tutulmayan her çalışan için)

3.479

15/2

26/1-f

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacakların, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılması (sağlık raporu bulunmayan her çalışan için)

3.479

16

26/1-g

Çalışanların, işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler, kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar, ilk yardım, olağan dışı durumlar, afetler ve yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler konusunda bilgilendirilmemesi (bilgilendirilmeyen her bir çalışan için)

3.479

17/1-7

26/1-ğ

- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili yükümlüklerin yerine getirilmemesi

- Çalışan temsilcilerinin eğitilmemesi

- Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan işlerde mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenlerin çalıştırılması

- İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana ve altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara işe başlatmadan önce verilmesi gereken eğitimlerin verilmemesi

- Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanların yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimi aldıklarına dair belge olmaksızın işe başlatılması

- Geçici iş ilişkisi kurulan işverenin iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışana gerekli eğitimin verilmesini sağlamaması

- Verilecek eğitimin maliyetinin çalışanlara yansıtılması

- Eğitimlerde geçen sürenin çalışma süresinden sayılmaması

- Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu sürelerin fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilmemesi

(her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı)

1.408

18

26/1-h

Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanmasına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi (her bir aykırılık için ayrı ayrı)

3.479

20/1

26/1-ı

Çalışan temsilcisi görevlendirilmemesi

3.479

20/3

26/1-ı

Çalışan temsilcilerinin, tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için öneride bulunduğu konularda gerekli tedbirlerin alınmaması

5.224

20/4

26/1-ı

Çalışan temsilcileri ve destek elemanlarının görevlerini yürütmeleri nedeniyle haklarının kısıtlanması ve görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli imkânların sağlanmaması

3.479

22

26/1-i

Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturulmasına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi (her bir aykırılık için ayrı ayrı)

6.966

23/2

26/1-j

Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde iş sağlığı ve güvenliği konusundaki koordinasyonu sağlamak zorunda olan yönetimlerin, iş sağlığı ve güvenliği uyarılarına uymayan işyerlerini ÇSGB’ye bildirmemesi

17.439

24/2

26/1-k

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olunması

17.439

25/6

26/1-l

- İşin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerinin ödenmemesi veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş verilmemesi (ihlale uğrayan her bir çalışan için)

2.820

- Aykırılığın devam ettiği her ay için

2.820

29

26/1-m

- Büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanmaması

174.451

- Güvenlik raporu hazırlayıp ÇSGB’nin değerlendirmesine sunmadan işyerinin faaliyete geçirilmesi

279.121

- ÇSGB’ce izin verilmeyen işyerinin açılması veya durdurulan işyerinde faaliyete devam edilmesi

279.121

30

26/1-n

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi (uyulmayan her hüküm için tespit edildiği tarihten itibaren aylık olarak)

3.479

-

26/1-o

Çalışanlara, standartlara uygun ve CE işaretli kişisel koruyucu donanım temin edilmemesi (çalışan başına)

1.408

-

26/1-ö

Yer altı maden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarını gösteren takip sisteminin kurulmaması (çalışan başına)

1.408

Not: Çalışan sayısıyla çarpılarak verilen idari para cezaları hariç olmak üzere, yukarıda belirtilen idari para cezaları;

a) Ondan az çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yirmi beş oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,

b) On ila kırk dokuz çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak,

c) Elli ve daha fazla çalışanı bulunan işyerlerinden;

1- Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,

2- Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak,

3- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde iki yüz oranında artırılarak,

uygulanır.

İşin durdurulması halinde, durdurmaya sebep olan fiilden dolayı ilgili idari para cezası uygulanmaz.

01/01/2023 - 31/12/2023

ASGARİ ÜCRETİN NETİNİN HESABI (TL / AY)

İŞVERENE MALİYETİ (TL / AY)

1. Vergi Dairesi Dilekçe ve Formlar (Dilekçematik)
   

2. SGK Dilekçe ve Formlar

3. İş Kurumu (İş-Kur) Dilekçe ve Formlar

4. Dernekler Dilekçe ve Formlar

5. İstanbul Ticaret Odası Dilekçe ve Formlar

6. Ankara Ticaret Odası Dilekçe ve Formlar

7. Bursa Ticaret Odası Dilekçe ve Formlar

8. İzmir Ticaret Odası Dilekçe ve Formlar

9. Antalya Ticaret Odası Dilekçe ve Formlar